ASPEKT DEDUKACYJNY

images (2)

Po części wywodzi się ono z pomieszania dedukcyjnych, motywacyjnych i treściowych aspektów przekonań. Niżej próbujemy pokazać, że każda niezgodność (w literaturze dotyczącej zgodności poznawczej) ma aspekt logiczny albo dedukcyjny: zawsze zawiera sprzeczność typu A, nie-A. Lecz powody, dla których dana osoba dochodzi do określonej niezgodności, można określić jako „psychologiczne”. Mogą one dotyczyć (1) specyficznych treści poznawczych, które egzystują w umyśle tej właśnie jednostki; (2) specyficznych motywacji epistemicznych, które wpływają na skłonność danej osoby do przyjmowania pewnych przekonań albo zgadzania się z pewnymi przesłankami. Jak zobaczymy, różne „typy” niezgodności opisywane w literaturze różnią się między sobą pod względem elementów „psychologicznych” (tj. pod względem elementów treściowych albo motywacyjnych). Tym, co jest dla nich wspólne, jest „logiczny” (dedukcyjny) element niezgodności rozumianej jako sprzecz­ność. W niniejszej części skoncentrujemy się w szczególności na elemencie niezgodności w głównych modelach atrybucyjnych.Według Festingera (1957, s. 13) „pomiędzy dwoma elementami zachodzi relacja dysonansu, jeśli z każdego elementu rozpatrywanego z osobna wynika przeciwieństwo (obverse) drugiego”. Jednakże kolejni komentatorzy (np. Ińsko, 1967) zwracali uwagę na nieścisłość terminów „przeciwieństwo” i „wynika z”, utrudniającą zrozumienie znaczenia terminu „dysonans”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *