POTRZEBA WIELOZNACZNOŚCI

Trzecią siłą motywacyjną, która przypuszczalnie związana jest z procesem epistemicznym, jest potrzeba wieloznaczności. Potrzeba wieloznaczności odnosi się do tych przypadków, kiedy wieloznaczność z pewnych powodów jest pożądana albo oceniana pozytywnie. Może ona pojawiać się okazjonalnie, kiedy jednostka przeżywa silny „strach przed nietrafnością”, wywołany antycypacją wysokich kosztów błęd­nego sądu. Kiedy błędne przywiązanie się do pewnego sądu może okazać się kosztowne, jednostka może cenić wieloznaczność albo też przynajmniej tolerować ją jako ostateczny środek obniżenia praw­dopodobieństwa błędu.Potrzeba wieloznaczności może również wynikać z niepożądanego ograniczenia możliwości (restriction of potential) narzuconego przez określony sąd. Melvyn Snyder i Robert Wicklund (1981) przedstawili pouczające omówienie przypadków, w których dokładna samowiedza wiązała się z nudną przewidywalnością i czymś przygnębiającym; w takich przypadkach jednostka może poszukiwać wieloznaczności rezygnować ze struktury. Potrzeba wieloznaczności może wzbudzać intensywną aktywność epistemiczną, kiedy pojawia się „groźba” uformowania się określonej wiedzy. Może to wzmagać wrażliwość na nowe informacje potencjalnie niezgodne z aktualną hipotezą i/lub zwiększać tendencję do generowania hipotez alternatywnych w stosun­ku do danej hipotezy. Jednakże w przypadku, gdy wieloznaczność występuje w punkcie wyjścia, potrzeba wieloznaczności może tłumić dalszą aktywność epistemiczną, uniemożliwiając uzyskanie niepożąda­nej jasności. Zatem ogólnie mówiąc, potrzeba wieloznaczności może sprzyjać „rozmrożeniu” epistemicznemu (Kruglanski, Freund, 1983; Kruglanski, 1986b). Zakłada się, że potrzeba wieloznaczności wywiera nieukierunkowany wpływ na proces epistemiczny: może raczej od­wracać aktywność epistemiczną od dążenia do struktury w ogóle niż ukierunkowywać ją na osiągnięcie jakiejkolwiek szczególnej struktury.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *